Bram schreef negen schoolregels op voor zijn zusje

Woensdagmiddag zat Bram aan de keukentafel over een blaadje gebogen met zijn arm eromheen, zoals hij dat doet als er iets is dat niemand mag zien tot het af is.

Ik dacht dat het huiswerk was. Bram heeft geen huiswerk.

Het was een lijst. Bovenaan stond, in hoofdletters, met de laatste letter naar beneden geknepen omdat de regel op was: REGELS VAN SCHOOL VOOR LOES.

De negen regels

Ik heb ze overgeschreven zoals ze er staan, met zijn spelling erin, want die hoort erbij.

1. Je moet in de rij staan bij het hek en niet vooraan want dat mag alleen bij gym.
2. Je jas hangt aan je eigen haakje met je eigen plaatje. Niet aan een ander haakje.
3. Als de bel gaat moet je stoppen ook als je nog niet klaar bent.
4. Bij het buitenspelen mag je overal behalve achter de fietsen.
5. Je moet je hand opsteken en dan wachten. Dat duurt lang.
6. Als je naar de wc moet dan zeg je het gewoon. Ook als er iemand aan het praten is.
7. In de kring moet je zitten op je billen.
8. Je brood eet je op ook het korstje anders krijg je het mee terug.
9. Als je iemand niet kent dan vraag je hoe hij heet. Dan weet je het.

Daaronder staat nog iets doorgestreept. Ik heb het tegen het licht gehouden en het is niet te lezen.

Regel zes

Bram is in oktober 2021 begonnen op De Kleine Belt, vier dagen na zijn vierde verjaardag, en ik weet nog precies hoe hij thuiskwam in die eerste weken. Met een gezicht dat nergens over ging en een hand die naar de deurklink zocht terwijl hij al binnen was.

Wat ik toen niet wist en pas ergens in groep 2 gehoord heb, is dat hij weken achter elkaar niet naar de wc is geweest tussen half negen en kwart over twaalf. Niet één keer. Omdat je het moest vragen en er altijd iemand aan het praten was.

Dat is dus regel zes, en hij heeft hem opgeschreven met een uitroepteken erachter dat ik hierboven heb weggelaten omdat ik er maar één per stuk gebruik.

Hij heeft dat blaadje niet gemaakt voor de Loes die over drie weken naar binnen loopt zonder om te kijken. Hij heeft het gemaakt voor de jongen van vier die daar vijf jaar geleden stond en die het aan niemand vroeg.

Hij heeft ze voorgelezen

Woensdagavond, na het eten, staand, met het blaadje op ooghoogte.

Loes zat op haar knieën op de bank en heeft geluisterd tot en met regel drie. Bij regel vier zei ze dat zij ook een fiets heeft. Bij regel vijf is ze van de bank gegaan om die fiets te halen, wat niet mocht, want die staat in de schuur en het was donker.

Bram heeft doorgelezen tot het einde, tegen niemand in het bijzonder, met dezelfde stem.

Toen hij klaar was zei Fenna dat regel zeven niet klopt, want in groep 1 zit je op een stoeltje in de kring en niet op de grond. Er is daarna een discussie geweest over de kring die vijf minuten heeft geduurd en die door Thijs beëindigd is met de mededeling dat de vaatwasser leeg moest.

Het blaadje ligt nu op de koelkast, onder de magneet van de Vogezen, naast het lijstje van school waarop staat wat er in een schooltas hoort.

Die twee lijstjes hebben ongeveer niets met elkaar te maken en er is er precies één die iemand in dit huis werkelijk zal lezen.

Wat hij donderdag vroeg

Ik was donderdag in Zwolle en kwam om zes uur thuis, en hij stond me bij de deur op te wachten met zijn jas nog aan, want die hangt hier zelden aan zijn eigen haakje.

Hij vroeg of hij mee mocht op haar eerste dag. Niet naar zijn eigen klas. Mee, naar binnen, met haar.

Ik heb gezegd dat ik daarover na moest denken, wat mijn antwoord is als ik geen antwoord heb.

Vanavond bedacht ik dat regel negen er niet voor niets als laatste staat, en dat hij van alle negen de enige is die hij nog steeds moeilijk vindt.