Bram vertelde het schoolreisje drie keer en begon elke keer bij het eind

De bus kwam om kwart over vier terug bij school. Ik stond er niet, want ik werkte in Zwolle, dus Thijs stond er en die stuurde mij één bericht met daarin het woord goed en verder niets, wat voor zijn doen uitgebreid is.

Toen ik om half zes thuiskwam, zat Bram aan tafel met een boterham en zei hij, zonder inleiding en zonder ergens naar te kijken:

“En toen zag ik ons huis en toen wist ik dat we er bijna waren.”

Dat was het begin van het verhaal. Het einde van de dag was het begin van het verhaal, en daar zijn we drie dagen niet meer vanaf gekomen.

Wat ik van school wist

Van school wist ik dit. Groep 3 en groep 4 gingen samen met de bus naar een speelbos bij Hellendoorn. Vertrek half negen, terug rond kwart over vier. Eigen brood mee, twee keer drinken, geen snoep, wel een klein zakcentje voor een ijsje. Regenjas mee want ze zeiden dat het misschien.

Juf Marloes had er twee weken over gedaan om dat op te bouwen. Eerst was er een brief. Toen een aftelkalender in de klas. Toen was er, in de week ervoor, elke dag wel iets, want als je zeven bent kun je in twee weken behoorlijk wat spanning verzamelen.

Bram heeft de laatste twee nachten voor het schoolreisje slecht geslapen. Niet van angst. Van vooruit.

De eerste versie

De eerste versie duurde ongeveer twee minuten en ging over de bus naar huis. Wie er naast wie zat, dat er gezongen was, dat er iemand misselijk werd maar niet echt, en dat de chauffeur iets had gezegd wat hij niet meer wist maar wel grappig was.

Toen kwam er iets over een ijsje. Blauw. Verder niets over dat ijsje.

Daarna stopte het en wilde hij naar buiten met de bal.

Ik heb toen de fout gemaakt die ik elk jaar maak, namelijk vragen hoe het was. Dat is bij Bram een vraag zonder ingang. Hij zei goed, en dat is dan ook echt zijn hele antwoord, en daarna is het weg.

De tweede versie

De tweede versie kwam in bad, om kwart over zeven.

Daar bleek dat er een klimding was met netten, en dat hij daar drie keer in was geweest, en dat er ergens bovenin een stuk was waar je moest wachten omdat het maar één tegelijk kon. En dat hij daar had gewacht met een jongen uit groep 4 die hij niet kende en dat die jongen Sem heet.

Dat was het meest concrete wat ik die hele avond heb gehoord.

Ik heb geleerd dat je op zo’n moment niets moet vragen. Elke vraag stuurt hem ergens heen en dan is de draad kwijt. Ik heb dus in de badkamer op het krukje gezeten en niets gezegd, en er kwam nog iets over water, en over een juf die haar schoenen uit had.

Toen was het klaar en moest hij eruit.

De derde versie, en de steen

De derde versie kwam pas vanmiddag, drie dagen later, aan tafel.

Toen bleek dat het bijna niet was doorgegaan.

Niet echt, natuurlijk. Wat er gebeurd was, is dat er die ochtend bij het instappen iemand was die zijn brood vergeten had en dat de bus daarom later wegging, en dat Bram in die tien minuten heeft gedacht dat het niet doorging. Dat had hij op de dag zelf niet verteld en op de dag erna ook niet.

Hij vertelde het alsof het een grappig detail was. Voor mij was het het eerste stuk van die hele dag waar ik iets bij voelde.

En toen haalde hij een steen uit zijn zak.

Grijs, plat, met een lichte streep erdoorheen. Uit het bos, bij het water, waar ze hadden gegeten. Die steen ligt sinds donderdag op de vensterbank in de keuken en gaat daar volgens hem niet weg.

Bram verzamelt stenen sinds vorig jaar zomer en het grootste deel daarvan ligt op een plank op zijn kamer waar ik niet aan mag komen. De meeste kan hij niet uit elkaar houden. Deze wel.

Wat er in de rugzak zat

Ter afsluiting het rapport van de rugzak, want dat is elk jaar hetzelfde en het blijft me verbazen.

1. Twee boterhammen, ongeopend, terug.
2. Eén pakje drinken, ongeopend, terug.
3. Eén pakje drinken, leeg, in de rugzak, lekkend.
4. Een regenjas die niet aan is geweest terwijl het volgens Thijs wel geregend heeft.
5. Zand. Veel zand.
6. Geen zakcentje meer, wel drie ijsjes op, wat betekent dat er ergens onderhandeld is met iemand.

De boterhammen heb ik weggegooid. De steen ligt er nog.