Een jaar bloggen en toen vroeg mijn dochter of ze het mocht lezen

Ik had voor deze week een heel ander stuk klaarstaan.

Het ging over een jaar Verlangme, over hoe het begon met een briefje in de keukenla, en over de dingen die ik in twaalf maanden heb opgeschreven die ik anders kwijt was geweest. Er stond een lijstje in. Er stond ook, en dat is achteraf pijnlijk, een zin in over hoe fijn het is dat de kinderen er niets van merken.

Dat stuk komt er niet.

Wat Fenna dinsdagavond vroeg

Ze stond in de deuropening van de kamer waar ik werk, de koudste plek van dit huis, met een glas water in haar hand dat een smoes was.

“Mam. Dat wat jij schrijft. Staat dat gewoon op internet?”

Ik heb ja gezegd.

“En sta ik daarin?”

Ja.

Ze knikte een paar keer en zei toen, alsof ze het al twee weken had geoefend, want dat had ze waarschijnlijk ook:

“Mag ik het lezen? Ik bedoel niet dat je het moet voorlezen. Ik bedoel dat ik het zelf mag lezen.”

Ik heb ja gezegd omdat er geen ander antwoord bestaat, en daarna heb ik ongeveer een uur lang gedaan alsof ik niet zenuwachtig was.

Wat ik dacht dat ik goed had geregeld

Ik had regels. Ik heb ze zelfs een keer opgeschreven op de achterkant van iets, wat bij mij het hoogst haalbare niveau van organisatie is.

Geen achternamen van de kinderen. Geen foto’s van gezichten, en daarom staan er tekeningen op dit blog en geen plaatjes van ons. Niet welke school precies. Niets over hoe ze eruitzien. Geen ruzies waarin een van hen echt slecht uit de verf komt. Geen dingen waar iemand op het schoolplein iets mee kan.

Ik dacht dat dat het was. Ik dacht: als niemand ze kan aanwijzen, dan doe ik het netjes.

Wat ik niet had geregeld, is het simpelste van allemaal. Ik had ze nooit gevraagd of ze het wilden.

Bram is zeven en die weet dat mama iets schrijft over ons, ongeveer zoals hij weet dat opa Wim een moestuin heeft. Loes is drie. Maar Fenna is elf, zit sinds twee weken in groep 8, en zij begrijpt precies wat internet is en hoe lang iets daar blijft staan.

Ze had er dus alle recht toe. En het had niet van haar moeten komen.

Wat ze heeft gelezen

Ze heeft dinsdagavond en woensdagavond zitten lezen op de bank, met haar benen onder zich, en ik heb in die twee avonden ongeveer vier keer iets gedaan in de keuken wat niet gedaan hoefde te worden.

Ze heeft vooral gelachen. Om Thijs en zijn vier pannen. Om het stuk over de kraan die vijf maanden tikte en die uiteindelijk gemaakt was zonder dat iemand het merkte. Om zichzelf, in dat stuk uit de nazomer van vorig jaar waarin ze negenentwintig tomaten telde en boos werd toen ik zei dat aan één plant meer dan één tomaat groeit.

Bij één stuk werd ze stil. Dat was het stuk van mei, over haar deur die dichtging en dat ik nu eerst klop.

Ze heeft het uitgelezen, ze heeft de laptop dichtgedaan en ze zei: “Dit vind ik niet erg. Maar ik wist niet dat je erover geschreven had.”

Daar zit het verschil in, denk ik. Niet in wat er staat. In het niet weten dat het er staat.

Ze heeft er verder één ding over gevraagd, en dat ging niet over haar. Ze vroeg of de mensen die reageren echte mensen zijn. Ik heb gezegd van wel. Ze wilde weten of ik ze ken. Nee, op twee na. Ze vroeg of ze ooit langskomen. Ik heb gezegd dat dat niet zo werkt, en terwijl ik dat zei hoorde ik zelf hoe raar het is: er zijn mensen die precies weten wanneer Bram zijn eerste boekje uitkreeg en die ik nooit een hand heb gegeven.

Ze vond dat niet eng. Ze vond het vooral interessant. Zij is elf en zij is opgegroeid in een wereld waarin dat normaal is, en ik ben negenendertig en ik vind het na een jaar nog steeds gek.

De afspraak die we nu hebben

We hebben er donderdag na het eten vier zinnen over gehad, want langere gesprekken werken bij Fenna niet.

1. Alles waar zij in voorkomt, leest ze voordat het online staat. Niet achteraf.
2. Ze mag nee zeggen. Zonder uitleg. Nee is genoeg.
3. Ze mag ook zeggen dat iets anders moet, en dan doe ik dat.
4. Als ze het te veel werk vindt, mag ze het aan mij overlaten en dat besluit mag ze elke week weer terugnemen.

En toen kwam het deel waar ik nog steeds mee zit.

Ik had voor deze maand een stuk klaar over iets wat er in de laatste week van de vakantie is gebeurd, tussen haar en mij, in de auto op de terugweg uit de Vogezen. Ik vond het het beste stuk dat ik dit jaar heb geschreven. Ik heb het haar laten lezen.

Ze zei: “Dat is van ons.”

Meer niet. Geen boosheid, geen discussie, geen argument dat ik kon weerleggen, wat overigens ook helemaal niet de bedoeling was.

Dat stuk staat nu in een map die niet gepubliceerd wordt. Ik heb er een uur over gedaan om het echt weg te halen en ik heb Karin in die tussentijd drie spraakberichten gestuurd die ze hier gelukkig niet kan afspelen.

Het moest wel iets kosten. Anders is het geen afspraak maar een sier.

Wat een jaar schrijven verder heeft gedaan

Ik ben er eerlijk in: ik ben dit begonnen om dingen niet kwijt te raken, en dat werkt. Ik weet nu wanneer Bram zijn eerste boekje uitkreeg. Ik weet welke datum die hond in de gang stond. Ik weet dat de gele laars in juni vorig jaar begon, want ik heb het opgeschreven, en anders had ik gezworen dat het al twee jaar duurde.

Wat ik niet had verwacht: dat er mensen zouden meelezen die ik nooit ontmoet heb, en dat sommigen van jullie er inmiddels al een jaar zijn. Marjolein, Peter, Sandra, Hanneke, Ingrid. Ilse van hiernaast leest mee en zegt er in de deuropening dingen over waar ik dan drie kwartier voor sta. Mijn moeder leest het voor aan mijn vader, hardop, met commentaar, en dat is een voorstelling waar ik liever niet bij ben.

Wat het kost: twee avonden in de week. Soms drie, en dan is het niet leuk meer.

En sinds dinsdag ook dit: ik schrijf niet meer alleen. Er kijkt iemand mee die er recht op heeft.

Ze zit nu boven, deur dicht, met een schrift waarin een lijstje staat waarvan ze mij de titel niet wilde vertellen.

Dat is van haar.