Wat we voor oma Riet kopen nu ze zegt dat ze niets nodig heeft

“Ik hoef niks, hoor.”

Ze zegt het elk jaar, ergens eind november, en ze zegt het door de telefoon op zondagochtend zodat je er niet op kunt reageren met je gezicht.

Ze meent het voor de helft. De andere helft is een test die ik nooit helemaal heb kunnen ontcijferen.

Vier jaar cadeaugeschiedenis

Ik heb het rijtje er even bij gepakt, want ik hou dit soort dingen bij op briefjes die ik daarna kwijtraak, alleen dit briefje niet.

1. 2020 — Een sjaal. Ze heeft hem één keer gedragen, naar ons toe, en daarna nooit meer. Hij ligt in de gangkast in Kampen. Ik weet dat omdat ik hem daar vorig jaar zag toen ik mijn jas ophing.
2. 2021 — Een plant. Dood in maart. Ze heeft er drie keer over gebeld, schuldbewust, en ik moest steeds zeggen dat het niet uitmaakte.
3. 2022 — Een bon voor een boek. Ze vond dat zonde van het geld. Ze heeft hem verzilverd voor een boek dat ze al had.
4. 2023 — Niets, want ze had gezegd dat we het echt niet moesten doen en ik heb dat toen één keer geloofd. Ze zei er niets van. Ze zei er zoveel niets van dat ik het nog steeds weet.

Dat laatste is het punt. Mijn moeder wil geen spullen. Ze wil ook niet overgeslagen worden. Daartussen zit een strook van ongeveer een centimeter breed en daar moet je in landen.

Wat Fenna bedacht

Ze loopt sinds pakjesavond met dat oude fototoestel rond en fotografeert vooral dingen die je niet zou fotograferen. Handen. De onderkant van de tafel. De soeppan van afgelopen zondag.

Zaterdag zat ze aan de keukentafel de foto’s door te kijken op de laptop en toen zei ze dat er één bij zat die goed was.

Het is een foto van de keuken. Vanaf haar hoogte genomen, dus vanaf ongeveer een meter veertig, waardoor je vooral het aanrecht ziet en niet de mensen. Ik sta erop van achteren, half. Loes zit op het aanrecht met haar rug naar de camera. Bram is een beweging links in beeld die je nauwelijks een jongen kunt noemen.

Het is geen mooie foto. Hij is een beetje scheef en er zit een vlek op waar het raamlicht doorheen komt.

Maar het is precies onze keuken op een dinsdagochtend en dat is nou net het ding waar mijn moeder al vier jaar op zit te wachten zonder dat ze dat zo zou zeggen.

Drie euro

We hebben hem laten afdrukken bij de zaak in Deventer waar ze dat nog gewoon aan een balie doen. Kostte drie euro en wat. Er zit een lijstje omheen van de kringloop, hout, met een deuk in de rechteronderhoek die er al in zat.

En daar zit mijn nervositeit.

Want het is bijna niks. Het is een afdruk in een lijstje met een deuk. Er zit geen enkele moeite in die zij kan afmeten aan een bedrag, en mijn moeder is van de generatie die dingen afmeet aan wat ze gekost hebben, ook al zegt ze van niet, ook al vindt ze dat zelf verkeerd.

Ik heb er tot gisteravond over getwijfeld. Ik heb er zelfs even bij gedacht om er nog iets bij te doen, iets tastbaars, zodat het geen kaal cadeau is.

Thijs zei dat dat precies het verkeerde signaal zou zijn. Hij zei het in zes woorden en ging toen naar de schuur.

Wat er verder in de tas gaat

Voor opa Wim gaat het makkelijk. Die krijgt zaden en die is blij, en dan geeft hij in september drie kilo courgette terug waar ik dan weer een oplossing voor moet verzinnen. Dat is een systeem dat werkt.

Nienke krijgt iets van de kinderen, want dat vindt ze het leukst en dat is ook goedkoper, en dat mag ik van haar opschrijven.

En Bram is sinds gisteren bezig met een tekening voor oma waarop volgens hem een vulkaan staat maar waarop volgens Fenna een taart staat. Hij is er behoorlijk fel over.

Woensdagavond

Het lijstje ligt ingepakt in de gang, in de tas die mee moet naar Kampen. De tekening ligt erbovenop want die is nog niet droog.

Ik weet niet hoe het gaat vallen. Ik weet wel dat als ze het openmaakt, ze eerst zal zeggen dat het niet had gehoeven.

Dat zegt ze altijd. Daarna is er twee seconden niets, en aan die twee seconden kan ik horen of het goed is.