Kerst in Kampen, en Loes hield het langer vol dan ik

Het extra blad zat al in de tafel toen we binnenkwamen. Natuurlijk. Mijn vader had hem waarschijnlijk dinsdagavond al gedaan, en toen nog een keer nagelopen op woensdagochtend.

We waren om tien over half twaalf in Kampen. Twintig minuten later dan afgesproken, en dat is voor ons record.

Wat ik had voorspeld

Ik had opgeschreven, hier op dit blog nog wel, dat ik Loes vijfendertig minuten gaf aan tafel.

Ze is bijna drie. Ze zat voor het eerst op een gewone stoel met een kussen, tussen mij en mijn vader in. Drie gangen. Volwassenen die praten over dingen die niet over haar gaan.

Het werd twee uur en tien minuten. Ik heb het nagekeken op mijn telefoon omdat ik het zelf niet geloofde.

Wat er gebeurde: mijn vader gaf haar bij de soep een lepel en een lege kom en liet haar overscheppen. Bij het hoofdgerecht mocht ze de aardappels tellen op zijn bord, hardop, tot vier en dan weer opnieuw. En toen ze eenmaal begon te schuiven op haar stoel, stond hij op en nam haar mee om te kijken hoe laat het was op de klok in de gang, en dat duurde tien minuten en toen was er weer ruimte voor tien minuten.

Ik heb hem dat nooit zien doen toen wij klein waren. Ik weet niet of hij het toen ook deed en ik het me niet herinner, of dat hij het geleerd heeft in de jaren daarna. Ik heb het niet gevraagd, wat ik nu jammer vind.

Bram en de rode kool

Mijn moeder had het in oktober al gecheckt en er dus rekening mee gehouden, maar had wel een klein schaaltje op tafel gezet, precies bij hem in de buurt, met een blik dat je een uitnodiging kon noemen.

Bram at zijn aardappels en zijn vlees en heeft de rode kool volledig genegeerd, en niemand heeft er iets van gezegd. Wat hij wel deed was tijdens het hoofdgerecht een verhaal vertellen over een steen die volgens hem uit een vulkaan komt en die hij in de berm bij de brug heeft gevonden.

Dat verhaal duurde van de aardappels tot aan de kaas. Er zat een gedeelte in over hoe lang lava erover doet om af te koelen dat volgens Fenna niet klopte en volgens mijn vader wel, en mijn vader hield vol, wat ik hem zeer heb aangerekend als opa-actie van het jaar.

En dan de toetjes, want ik heb er hier zondag een heel stuk over geschreven en dan moet je ook de uitslag geven. De trifle was op. Helemaal op, inclusief de onderste laag cake die anders altijd blijft staan, en dat kwam doordat mijn vader er twee keer van heeft opgeschept terwijl hij normaal na het hoofdgerecht klaar is.

De chocoladeschaal met het zeezout is niet mee teruggekomen naar Wijhe. Mijn moeder zei dat het bijzonder was, precies zoals ik had voorspeld, en heeft er daarna om kwart over vier nog een stuk van genomen toen ze dacht dat er niemand keek.

Bram heeft van de trifle alleen de bovenste twee lagen gegeten. Fenna heeft de cake eruit gevist. Dat gaat inmiddels drie jaar zo en het is een stilzwijgende afspraak geworden waar niemand aan tornt.

De twee seconden

De cadeaus gingen na het toetje. Dat is de volgorde in Kampen en die staat vast.

Mijn moeder kreeg het lijstje van de kringloop met de foto erin. De foto die Fenna heeft gemaakt van onze keuken op ongeveer een meter veertig hoogte, met mij half in beeld van achteren, Loes op het aanrecht en Bram als een beweging links.

Ze deed het papier eraf en zei dat het niet had gehoeven.

En toen was er twee seconden niets.

Meer ga ik daar niet over schrijven, want ik denk dat ze het hier ooit een keer leest, en er zijn dingen die je in een familie beter kunt laten liggen waar ze liggen.

Wat ik wel opschrijf: mijn vader vertelde me gisteren aan de telefoon dat het in de keuken hangt, bij de kalender. Niet in de kamer. In de keuken, waar zij de hele dag staat.

Mijn zus had daarna iets bedacht waar ik niet van wist. Zij had op haar telefoon een lijstje foto’s klaargezet uit het afgelopen jaar en die één voor één rondgegeven na de koffie, en bij elke foto moest iemand raden wanneer het was.

De helft raadde niemand goed. Er zat een foto bij van Bram in oktober op de Veluwe waarvan Fenna zeker wist dat het de zomer was, en er zat er een bij van Loes met die gele laars waarvan wij allemaal dachten dat hij van juni was en die van augustus bleek.

Dat is precies waarom ik dit blog ben begonnen, en toch had ik het zelf niet bedacht.

Ze zegt in de reacties hieronder waarschijnlijk dat het niets voorstelde. Dat is dan onzin.

Wat er misging

Ik ga niet doen alsof het een perfecte dag was.

Om kwart over drie was Loes op en heeft ze een kwartier gehuild op een manier waar niemand iets aan kon doen, waarna Thijs met haar in de auto is gaan zitten tot ze sliep. Dat is bij ons de laatste optie en die werkt altijd, wat me elke keer ergert en helpt tegelijk.

Fenna is rond vier uur naar de logeerkamer verdwenen met haar boek en is daar drie kwartier gebleven. Toen ik boven kwam kijken zei ze dat het te druk was beneden. Ze is tien en ze is de oudste en op zulke dagen wordt er van haar iets verwacht wat we nooit hebben uitgesproken.

We hebben daar even zitten praten op dat logeerbed en toen is ze mee naar beneden gegaan. Ik weet niet of ik het goed heb gedaan.

En Thijs heeft de klemmende keukenla van mijn moeder gerepareerd, want die lag klaar, letterlijk. Dat kostte hem veertig minuten en drie van die minuten was hij daadwerkelijk bij ons.

Vrijdagochtend

We zijn gisteren pas om half negen thuisgekomen, met drie slapende kinderen die je niet meer wakker krijgt en dus ook niet in bad.

Vanochtend lag de gang vol met dingen die uit de tassen zijn gehaald en nergens zijn neergezet. De trifleschaal staat leeg in de bijkeuken. De chocoladeschaal is helemaal niet mee teruggekomen, en dat vertelt ook iets.

Bram heeft de steen uit zijn jaszak in de bak bij de andere gelegd. Op de goede plek, want ze liggen op volgorde die alleen hij kent.

En Fenna heeft vanmorgen aan het ontbijt gevraagd of ze volgend jaar de foto’s mag doen zoals tante Nienke.

Dat is nog een jaar weg. Ik heb het toch maar meteen opgeschreven.