Voor het eerst komt kerst naar ons toe en ik heb er een map voor

Het staat in mijn agenda in een vakje van vier uur breed. Er staat één woord in: gastheer.

Ik weet niet waarom ik dat woord heb opgeschreven en niet gewoon kerst, maar ik denk dat ik het toen al wist.

Hoe ik dit over mezelf heb afgeroepen

Zondagochtend in oktober. Tien over negen, want mijn moeder belt om tien over negen. Boven lag onze badkamer op de vloer van de overloop, letterlijk, in stukken, en er stond een bak in de gang waar ik die ochtend al twee keer mijn scheen aan had gestoten.

Ze vroeg hoe het ging. Ik zei dat het een puinhoop was, en dat het in december allemaal wel klaar zou zijn, en toen zei ik: “Dan doen we de kerst dit jaar gewoon hier.”

Ik hoorde mezelf het zeggen. Ik weet nog dat ik dacht: dat is een grote zin voor tien over negen.

Aan de andere kant was het even stil. Toen zei ze dat dat wel gezellig zou zijn. Op haar toon betekent dat niet gezellig maar iets anders, iets tussen verrast en opgelucht in, en ik hoorde in die drie woorden dat ze het niet had verwacht en dat ze het wilde.

Ik heb er daarna twee weken niets meer over gezegd. Zij ook niet. In november vroeg ze een keer of het nog steeds de bedoeling was, alsof het een idee was dat ik misschien alweer kwijt was, wat statistisch gezien geen onredelijke aanname is.

Wat er in de map zit

Ja, er is een map. Een echte, van karton, met een elastiek eromheen, want ik ben iemand die lijstjes maakt en kwijtraakt en die daarom kartonnen mappen koopt.

Erin zitten vier vellen.

1. Wie er komt en waar ze zitten. Zeven mensen. Wij vijf, mijn moeder, mijn vader. Dat lijkt weinig en het is het niet, en waarom dat zo is schrijf ik nog wel een keer op, want daar is deze week een probleem uit gekomen dat ik niet had zien aankomen.
2. Wat er op tafel komt. Nog niet af. Er staat één gerecht op dat ik blind kan maken, één dat mijn moeder normaal doet, en een derde regel waar alleen een vraagteken staat.
3. De tijdlijn van die dag. Hoe laat de oven aan moet, wanneer ik ga douchen, hoe laat ze binnenkomen. Ik heb dit gemaakt op maandagavond in Zwolle in een leeg half uur en het is het meest bevredigende dat ik in weken heb getekend.
4. Een vel met dingen die ik nog moet vragen. Daarop staat onder andere: stoelen Ilse? en heeft papa nog dat kleed? en, helemaal onderaan, bellen Sneek.

Dat laatste punt staat er al sinds vrijdag. Thijs’ ouders wonen in Sneek en die zien we minder dan zou moeten, en ik heb er één keer over begonnen en hij zei dat hij het zou regelen. Dat is dus nog niet geregeld. Ik ga er deze week nog een keer over beginnen, op het moment dat hij in de schuur staat, want dat is bij hem het beste moment voor een gesprek dat hij liever niet voert.

Wat ik echt spannend vind

Niet het eten. Het eten komt goed, ook als het niet goed komt.

Wat ik spannend vind is dat mijn moeder hier gaat zitten aan een tafel die zij niet heeft gedekt.

Ze heeft dit dertig jaar gedaan. Ze heeft het menu altijd in oktober al in haar hoofd, ze belt in november om te controleren of iemand nog steeds geen rode kool lust, en ze accepteert geen hulp behalve de toetjes, en dat is een baan die zij mij ooit heeft gegeven zonder er ooit over te praten.

En straks zit ze bij ons in de kamer, op de bank waar de hond niet mag liggen en toch ligt, terwijl ik in de keuken sta.

Ik weet niet of ze het leuk gaat vinden. Ik weet wel dat ze het over de saus gaat hebben. Dus ik heb op vel 2, bij het gerecht dat zij normaal maakt, met potlood erachter gezet: saus vragen aan mama.

Niet omdat het aardig staat. Omdat ze hem echt beter maakt dan ik.

Nog zeventien dagen

Vanavond staat de map op de kast in de gang, waar hij goed zichtbaar is en dus vanzelf ergens anders terechtkomt.

Bram heeft gevraagd of opa dan ook blijft slapen. Dat weet ik nog niet.

Loes heeft gevraagd of er dan weer cadeaus zijn. Dat weet ik ook nog niet, en dat is een gesprek voor later deze maand.

En Fenna heeft naar het vel met de tijdlijn gekeken, drie tellen, en gezegd dat ik geen tijd heb ingepland om te eten.

Ze heeft gelijk. Ik ga het erbij zetten.