Wat ik tegen een tweejarige zeg als het buiten knalt

Donderdagmiddag om kwart over vier stonden we bij de speeltuin toen er ergens achter de huizen iets afging.

Niet hard. Zo’n losse knal waarvan je weet dat het een kind van elf is met iets uit de winkel.

Loes bleef staan. Ze keek niet naar het geluid. Ze keek naar mij.

Zij kijkt niet naar buiten, zij kijkt naar mij

Dat is het hele ding, en ik heb er twee kinderen voor nodig gehad om het te snappen.

Bij Fenna heb ik jarenlang uitgelegd. Rustig, met woorden, dat het vuurwerk is en dat vuurwerk hard is maar niet gevaarlijk als je op afstand blijft, en dat mensen dat doen omdat het oud en nieuw is. Ze knikte dan en was daarna precies even bang als ervoor.

Bij Bram heb ik het geprobeerd met erop af gaan. Kijken waar het vandaan kwam. Dat werkte bij hem toevallig wel, maar Bram vindt alles wat lawaai maakt interessant, dus daar kan ik weinig eer aan behalen.

Loes is bijna drie en praat pas sinds een paar maanden echt, maar dan meteen in zinnen. Uitleggen heeft bij haar dus geen zin, want een uitleg is een verhaal en zij heeft geen verhaal nodig. Zij heeft een gezicht nodig.

Ze kijkt op naar mij en scant of ik schrik. Als ik niet schrik, is het niet erg. Als ik mijn schouders optrek en even mijn adem inhoud, is het wel erg. Zo simpel is het en zo weinig ruimte laat het.

Wat ik dus zeg

Ik zeg niet dat het niets is. Het is namelijk wel iets, het is een harde klap, en als ik zeg dat het niks is terwijl haar hele lijf zegt van wel, dan geloof ik mezelf ook niet.

Wat ik zeg, en ik heb dat sinds donderdag zeker twintig keer gezegd, is een variatie op dit:

“Dat was een harde. Wij staan hier.”

Twee dingen. Ja, het was hard, ik heb het ook gehoord, jij verzint het niet. En: dit is waar wij zijn en daar verandert die klap niets aan.

Meer is het niet. Ik ga daar geen methode van maken want ik heb geen idee of het bij andere kinderen ook werkt. Bij haar zakken de schouders er wel van.

Wat er niet helpt

• Voordoen dat je het leuk vindt. Ik heb dat één keer geprobeerd met een soort verbaasd blij gezicht en zij keek naar me alsof ik ziek was.
• Meteen oppakken. Dat lijkt lief en het is ook lief, maar het bevestigt precies wat ze net vroeg. Ik pak haar nu op als ze het vraagt en niet als reflex.
• De vraag beantwoorden die ze niet stelt. Ze vraagt niet wat vuurwerk is. Ze vraagt of ik het gehoord heb.

Wat de andere twee doen

Bram vindt het geweldig en dat maakt het thuis lastiger dan het geluid zelf. Hij rent bij elke knal naar het raam en roept wat hij ziet, en dat roepen is voor Loes minstens zo verwarrend als de klap.

We hebben daar donderdagavond een afspraak over gemaakt die redelijk goed werkt. Hij mag naar het raam en hij mag kijken, maar hij vertelt het pas als hij weer bij ons staat. Dat kost hem moeite. Hij heeft het twee keer volgehouden en de derde keer niet, en toen hebben we het gewoon nog een keer uitgelegd.

Fenna is er nuchter over op een manier die me elke keer verrast. Zij ging zaterdag naast Loes op de vloer zitten toen er iets achter de huizen afging, deed niets bijzonders, zei niets, en bleef daar tot het stil was.

Ik denk dat zij het beter doet dan ik.

En dinsdagnacht

Ik weet wat er gaat gebeuren. Wij zijn oud en nieuw thuis, met z’n vijven, en om twaalf uur staan we in de tuin of in het portiek en gaat het hier in de straat behoorlijk los, want dat is elk jaar zo.

Loes ligt dan boven. Ze gaat wakker worden. Daar is geen twijfel over.

Ik heb inmiddels besloten dat ik dan niet ga fluisteren en niet ga sussen en niet ga zeggen dat het zo voorbij is. Ik ga naar boven, ik ga op de rand van dat bed zitten, en dan zeg ik dat het buiten hard is en dat wij hier zijn.

En dan wachten we samen tot het minder wordt.

Verder heb ik geen plan. Ik heb ook nog nooit een jaarwisseling gehad waarbij een plan iets uitmaakte.