Bram leest nu vanzelf en niemand hier heeft het gemerkt

Zaterdagochtend, kwart over acht. Bram staat in de gang met een folder die uit de brievenbus is gevallen en leest hardop voor wat er in de aanbieding is. Niet stotterend. Niet met zijn vinger erbij. Gewoon, zoals je iets voorleest omdat het er staat.

Ik stond in de keuken met de waterkoker in mijn hand en dacht: wanneer is dat gebeurd.

Vorig jaar rond deze tijd

Vorig jaar in november schoof hij zijn leesboekje elke dag onder de bank. Dat was geen ongelukje. Dat was een systeem. Hij deed het meteen na school, altijd dezelfde bank, altijd zo ver dat je moest bukken maar niet zo ver dat het opzettelijk leek.

Ik heb daar destijds een heel stuk over geschreven, en de kern was dat ik zat te wachten tot het zou klikken. Ik zat er echt op te wachten. Elke avond die tien minuten aan de keukentafel, en elke avond dat gevoel dat we ergens naartoe moesten dat nog niet kwam.

Wat ik toen niet wist, en wat me nu een beetje ergert aan mezelf, is dat er geen moment is. Er is geen dag waarop het klikt. Ik had een klik-dag in mijn hoofd, zoiets als een eerste stapje, met een foto erbij. Zo werkt het niet.

Het gaat zoals de dagen korter worden. Je merkt het niet en dan is het ineens om vijf uur donker.

Wat er wel gebeurde

Ergens tussen maart en de zomer is het opgehouden een prestatie te zijn. In maart las hij zijn eerste boekje helemaal uit en daar heb ik toen de kamer voor uit gemoeten, want ik werd er belachelijk emotioneel van en dat vond hij niet fijn.

Daarna heb ik het gewoon niet meer bijgehouden. Er kwam een hond, er kwamen de Vogezen, er kwam groep 4. En groep 4 is het jaar waar niemand het over heeft. Groep 3 heeft een verhaal. Groep 8 heeft een verhaal. Groep 4 is een kind dat ‘s ochtends zijn jas aandoet en zes uur later terugkomt met een tekening van een bever.

In die stille groep is hij gaan lezen zonder dat het nog ergens over ging. Straatnaambordjes. De zijkant van het pak hagelslag, wat hij vorig jaar ook al deed maar toen als kunststukje. Ondertitels, half. Het briefje van school over de adviesgesprekken van zijn zus, dat op tafel lag, waarvan hij hardop het woord voorlopig uitsprak alsof het niets bijzonders was.

Waar het nu wél stroef gaat

Tafels. De tafels van vier en zeven, om precies te zijn.

En daar zit ik nu weer aan diezelfde keukentafel, met datzelfde gevoel van wachten, alsof ik niets geleerd heb. Zeven keer acht. Bram kijkt naar het plafond alsof het antwoord daar hangt. Zeven keer acht is bij ons in huis inmiddels een soort weerbericht.

Het enige verschil is dat ik nu weet dat ik het over een jaar niet meer weet.

Dat is wat ik uit vorig jaar heb meegenomen, en het is minder wijs dan het klinkt. Het is niet dat ik nu geduldiger ben. Ik ben net zo ongeduldig. Ik weet alleen dat mijn ongeduld niets doet, en dat is niet hetzelfde als het niet hebben.

Zaterdag

Hij las die folder helemaal uit, ook het stuk onderaan met de kleine letters over de actievoorwaarden, want hij is acht en die hoort er ook bij.

Toen vouwde hij hem op, legde hem op de trap voor als hij later verder wil, en vroeg of hij een boterham met kaas kon krijgen.

Het leesboekje van vorig jaar ligt nog steeds onder die bank. Ik heb hem daar in juni gevonden toen we met de stofzuiger door de kamer gingen. Ik heb hem laten liggen.