De courgette die niemand meer wilde zien

Er stond woensdagmiddag een krat in de gang. Aardappels onderin, een bos worteltjes met blad er nog aan, drie courgettes zo groot dat ze eerder bouwmateriaal waren dan groente. Geen briefje. Mijn vader belt niet als hij iets komt brengen. Hij zet het neer, drinkt geen koffie, en rijdt terug naar Kampen.

Ik heb hem later die avond gebeld om te vragen of hij nog iets nodig had.

“Nee hoor,” zei hij. “Ik heb nog genoeg.”

Onze tuin is geen moestuin, hij doet alleen alsof

Achter ons huis ligt een lap gras van niks, met aan de zijkant een strook waar Thijs twee jaar geleden een houten bak heeft getimmerd omdat ik dat graag wilde. In die bak staan op dit moment: vier tomatenplanten die het onverwacht goed doen, een courgetteplant die het te goed doet, drie sprieten bieslook, en iets waarvan we in mei dachten dat het sla was.

De rest van het jaar kijk ik naar die bak zoals je naar een plant kijkt die iemand anders je in bewaring heeft gegeven. In april heb ik een plan. In mei plant ik dat plan. In juni vergeet ik het. En dan is het ineens september en hangen er tomaten aan die ik niet verdiend heb.

Dat is het rare van een moestuin in de nazomer. Je hebt niets gedaan en je krijgt toch iets.

Fenna houdt het bij, ik niet

Fenna heeft in juni een schriftje gemaakt met de kop Tuin 2024 erop, in van die bolletjesletters. Daar staat in wat er geplant is, wanneer, en hoeveel. Ze heeft er zelfs een kolom in gemaakt voor “geoogst”. In die kolom staat tot vorige week alleen bij de bieslook iets ingevuld.

Zondag zat ze aan de keukentafel met dat schriftje en telde ze de tomaten die op het aanrecht lagen.

“Negenentwintig. Mam, we hebben negenentwintig tomaten. Dat is meer dan we er geplant hebben.”

Ik heb geprobeerd uit te leggen dat je aan één plant meer dan één tomaat krijgt. Ze keek me aan met dat blikje van tien-jaar-en-ik-weet-dat-al, en schreef het op.

Bram wilde weten of je een courgette kunt laten doorgroeien tot hij zo groot is als hij. Ik denk dat het antwoord ja is en dat ik dat nooit tegen hem had moeten zeggen, want hij heeft er nu één gemerkt met een stukje touw en die mag er niet af.

Wat je in september nog kunt doen (en wat niet meer)

Ik heb dit jaar geleerd dat de nazomer geen maand is om nog iets te beginnen. Alles wat je nu in de grond stopt komt te laat. Maar er is wel werk, en dat werk is prettiger dan het voorjaarswerk, omdat je er niets van hoeft te verwachten.

1. Tomaten die niet meer rood worden, kun je binnen op de vensterbank leggen. Bij ons ligt er een rij van op de brede rand boven de verwarming. Ze halen het meestal.
2. De courgetteplant hoef je niet meer te helpen. Die redt zich, of hij redt zich niet, en dat is nu niet meer jouw probleem.
3. Zaad bewaren van wat goed ging. Fenna wil dit doen. Ik weet zeker dat we het zaad in maart niet meer kunnen vinden, maar dat is een probleem voor maart.
4. Weggeven. Dit is het belangrijkste en het moeilijkste.

Dat laatste dus. Ik heb dinsdag een courgette bij Ilse van hiernaast op de stoep gezet en ben snel naar binnen gegaan. Ze belde tien minuten later aan om te vragen of ik hem echt niet zelf wilde. Toen stonden we drie kwartier in de deuropening. Dat is het risico van weggeven aan Ilse, en eerlijk gezegd was het niet erg.

Wat mijn vader eigenlijk komt brengen

Ik denk dat ik het pas dit jaar doorheb. Mijn vader heeft een moestuin van tweehonderd vierkante meter en hij eet met mijn moeder samen. Ze krijgen dat nooit op. Dat weet hij. Dat weet ik.

Hij plant elk voorjaar meer dan hij nodig heeft, precies zoveel meer dat hij in september drie keer bij ons langs moet.

Vanmiddag hebben Bram en ik de aardappels uit het krat in een kist onder de trap gedaan. Bram vond een aardappel die volgens hem op een hond leek. Hij heeft hem apart gelegd op de vensterbank, tussen de tomaten. Die mag er ook niet af.