Mijn vader kwam met een krat plantjes en zei drie dingen

Zaterdagmiddag om twee uur stond mijn vader voor de deur met een groene krat tegen zijn heup. Hij had niet gebeld dat hij kwam. Dat doet hij nooit, want hij belt alleen als hij niet komt.

In de krat: zes kartonnen kratjes met kleine plantjes erin, allemaal met een stukje ijslollystokje erbij waarop met potlood iets stond. Ik kon twee van de zes lezen.

Drie rondjes

Ik dacht dat we meteen zouden beginnen. Ik had zelfs handschoenen klaargelegd, wat achteraf een beetje gênant was.

Hij zette de krat op het terras, deed zijn jas open, en ging lopen.

Rondje één, langs de schutting, met zijn handen op zijn rug. Rondje twee, dwars over het gras, waarbij hij twee keer met zijn hak in de grond duwde. Rondje drie, langs de schuur, waar hij bleef staan en omhoog keek naar de dakrand.

Ik heb de hele tijd niks gezegd, wat voor mij een prestatie is.

Toen zei hij het eerste ding.

“Hier heb je de hele middag zon.”

Hij stond bij de hoek achter de schuur. Precies de hoek waar bij ons de kruiwagen staat, en de zandbak met het scheve deksel, en waar ik dus nooit iets zou hebben aangelegd, omdat het de rommelhoek is en dat al zeven jaar.

Ik had het plan om te beginnen bij het stuk dat je vanuit de keuken ziet. Dat had ik hier ook opgeschreven. Dat stuk ligt op het noorden.

Wat hij verder zei

Het tweede ding zei hij tegen Bram, niet tegen mij.

Bram was naar buiten gekomen omdat er een opa was, en had binnen een minuut gevraagd of hij ook iets mocht. Mijn vader keek naar de grond, zette zijn hak op twee plekken neer op ongeveer een meter van elkaar, en zei:

“Van hier tot hier is van jou. Ik bemoei me er niet mee.”

En toen deed hij dat ook. Dat is het punt. Bram heeft de rest van de middag zijn vierkante meter omgewoeld met een schepje van de zandbak, er drie tuinboontjes in gestopt op een diepte die volgens mij niet klopt, en er daarna een grens van steentjes omheen gelegd, want hij verzamelt stenen en nu had hij eindelijk een reden.

Mijn vader heeft er één keer naar gekeken en niks gezegd.

Ik heb wel iets willen zeggen. Over de diepte. Ik heb het ingeslikt en ik ben daar nog steeds een beetje trots op.

Wat er de grond in ging

Voor mijn eigen archief, want ik ben het over drie maanden kwijt:

• Tuinbonen — een rij achter de schuur, plus drie in Brams stuk.
• Uitjes — een rijtje ernaast, die kunnen tegen de kou.
• Sla — twee korte rijtjes met een kapje eroverheen dat mijn vader uit zijn auto haalde en dat hij “even had meegenomen”, wat betekent dat hij het van tevoren had ingepakt.
• De rest van de kratjes — staan nu binnen op de vensterbank van de bijkeuken en mogen pas naar buiten als de nachten niet meer vriezen. Half mei, zei hij. Niet eerder.

Loes heeft de hele tijd naast de krat gezeten en aarde in haar laars gedaan. Eén laars, want dat is nog steeds hoe dat gaat. Aan het eind van de middag was ze zwart tot aan haar ellebogen en volledig gelukkig.

Fenna is één keer naar buiten gekomen, heeft gevraagd of het lang ging duren, en is weer naar binnen gegaan. Tien is de leeftijd waarop de tuin even niks is.

Hoe hij het doet

Ik heb de hele middag naar zijn handen gekeken en geprobeerd te zien wat hij anders doet dan ik.

Hij haalt geen onkruid weg met een schoffel maar met zijn vingers, en dan pakt hij het bij de grond en niet bij het blad. Hij maakt het gat eerst en zet er dan pas het plantje in, waar ik altijd sta te wroeten met een plantje in mijn ene hand dat ondertussen uitdroogt.

En hij drukt na het planten met twee duimen de aarde aan. Elke keer. Ook bij het laatste uitje van de rij, als het al vier uur is en het begint te waaien.

Ik heb gevraagd waarom hij dat zo precies doet. Hij zei dat het anders los staat.

Meer uitleg krijg je niet, en het rare is dat je er genoeg aan hebt. Mijn vader heeft veertig jaar een moestuin en hij heeft er in die veertig jaar volgens mij nooit een boek over opengeslagen. Hij weet gewoon waar de zon staat en wanneer het te vroeg is.

Ik ben van de plannen en de tekeningen en de lijstjes die ik kwijtraak. Hij is van twee duimen op de aarde.

Het derde ding

Om half vijf was het klaar. Mijn vader klopte zijn handen af aan zijn broek, dronk de koffie op die inmiddels koud was, en liep naar de auto.

Bij het portier draaide hij zich om en zei het derde ding.

“Je moet er nu wel elke dag even naartoe lopen. Anders is het zonde van de moeite.”

Dat was geen tuintip. Dat wist hij en ik wist het ook.

Ik loop er sindsdien elke ochtend even naartoe, met mijn koffie, in mijn sokken tot aan het terras en dan verder niet. Er is nog niks te zien. Het is maart, er komt de eerste twee weken niks boven, dat weet ik.

Ik ga toch kijken. Bram trouwens ook. Hij gaat voor school naar zijn vierkante meter en komt terug met de mededeling dat er nog niks is.

Nog niks. Elke dag. Alsof het nieuws is.