De laatste keer dat ik haar in die aula zag staan

De lampjes hangen elk jaar op dezelfde manier. Waxinelichtjes in jampotjes langs het pad van het hek naar de deur, om de meter, en er waaien er altijd drie uit voordat de eerste ouder binnen is.

Ik heb daar donderdagavond om tien voor zes naar staan kijken en gedacht: dit is de achtste keer dat ik hier sta.

En de laatste.

Wat ik van tevoren had bedacht

Ik had bedacht dat ik daar niet moeilijk over zou doen.

Ze zit in groep 8. Dat weten we sinds september. Er komt in januari een definitief advies en er komen open dagen en er komt een musical in juni, en dat is een heel jaar van dingen die voor het laatst zijn. Als ik bij elk van die dingen ga staan slikken bij een hek, dan houd ik het niet vol tot de zomer.

Dus ik had het praktisch aangepakt. Ik had een schaal gemaakt voor het kerstdiner in de klas, want dat mocht dit jaar iets hartigs zijn en niet weer een toetje. Ik had Bram op tijd in een overhemd gekregen, wat twintig minuten heeft geduurd. Ik had de hond thuisgelaten bij Thijs, die om zes uur nog niet thuis was, wat ik hier verder laat rusten.

En om tien voor zes stond ik dus bij dat hek met een schaal in mijn handen en waren er drie kaarsjes uit.

Hoe het gaat op De Kleine Belt

Het gaat elk jaar precies hetzelfde en daar zit hem alles in.

De kinderen eten eerst in hun eigen klas. Dat duurt drie kwartier en dat is de tijd waarin de ouders op het plein staan met warme chocolademelk uit een grote ketel en met elkaar praten over dingen die er niet toe doen, wat ik oprecht fijn vind. Ik heb dit jaar tien minuten met de vader van een jongen uit Brams klas over een dakkapel gestaan. Ik weet niet hoe ik daar terechtkwam.

En daarna gaan de deuren open en mag iedereen de aula in voor het laatste half uur. Er is een verhaal. Er is een lied waarvan meester Joost al vier jaar zegt dat het het laatste jaar is dat ze het doen. Groep 8 staat achteraan op de bankjes, want zij zijn het langst.

Ik heb daar acht keer gestaan. De eerste keer had ik Fenna in groep 1 en Bram op mijn arm, en de laatste keer, vorig jaar, stond Bram vooraan vier zinnen voor te lezen terwijl ik achterin stond en niet meer wist hoe ik moest ademen.

Dit jaar las Bram niet voor. Bram zat op de derde rij op de grond met zijn vriend en had er duidelijk plezier in, en dat is een verhaal op zich als je bedenkt waar we vorig jaar vandaan kwamen.

Fenna stond achteraan

Ze had geen rol. Dat wilde ze niet en dat heeft ze in november al gezegd, en daar is niet over gediscussieerd.

Ze stond dus achteraan op de bankjes met de andere elf van groep 8, in het donker, met dat ene lied dat ze al acht jaar zingen. En ergens halverwege heeft ze door de zaal gekeken en mij gevonden.

Ze zwaaide niet. Ze deed dat ding met haar wenkbrauwen dat ze van Thijs heeft. En daarna keek ze meteen weer weg, want er stonden klasgenoten naast haar.

Dat was het. Meer is er niet gebeurd.

Ik stond daar met een lege plastic beker en ik dacht: over een half jaar zit jij in een gebouw waar ik nog nooit binnen ben geweest.

Wat er daarna gebeurde

We zijn met z’n drieën naar huis gelopen. Het was droog en het waaide en het is tien minuten lopen door het dorp.

Bram liep voorop en vertelde een verhaal over iets wat er in de klas gebeurd was met een schaal knakworstjes. Dat verhaal duurde tot bij de rotonde en eindigde niet, zoals zijn verhalen niet eindigen.

Fenna liep naast me. Ze zei een tijd niets, wat bij haar niet ongemakkelijk is.

En bij de brievenbus op de hoek zei ze:

“Volgend jaar zit Loes er dus.”

Dat klopt. Loes wordt in maart vier en gaat na de voorjaarsvakantie beginnen, dus volgend jaar december staat de kleinste van ons voor het eerst op die bankjes vooraan. Ik had daar nog geen seconde bij stilgestaan.

Ik zei dat ik dat een mooi idee vond.

En toen zei ze dat zij dan misschien mee zou kunnen als oud-leerling, want er komen elk jaar een paar oude groep 8’ers kijken. Ik heb gezegd dat dat mag.

De rest van de weg heeft ze over iets anders gepraat.

Vanochtend

Vandaag is de laatste schooldag en die duurt tot twaalf uur. Daarna is het twee weken vakantie en dan gaat het over kerst en over mijn ouders die woensdag komen en over een tafel die een meter langer wordt.

Ik heb vanochtend haar jas aangegeven bij de deur zoals ik dat elke ochtend doe.

Ze zei tot straks en trok de deur achter zich dicht, en ik stond in de gang met een hond die dacht dat hij mee mocht.

Er zijn dit jaar nog ongeveer honderdtwintig van die ochtenden. Ik ben ze vanochtend niet gaan tellen. Dat doe ik in juni wel.