De moestuinbak staat en er zit al iets in wat er niet in mag

Zaterdag, half negen. Mijn vader op de stoep, dezelfde blauwe jas, en achter hem op de aanhanger de planken die er drie weken geleden ook op lagen, alleen dan op maat gezaagd en met potloodstrepen erop waar de schroeven moeten.

Hij had het thuis in zijn eigen schuur gedaan. Dat had hij niet gemeld. Hij zei alleen: “Ik heb ze vast op lengte.”

Om tien over half elf stond hij.

Hoe hij eruitziet

Een meter twintig bij twee meter veertig. Twee lagen steigerplank, ongeveer vijftig centimeter hoog, met in de hoeken en in het midden van de lange kant een paal die tegelijk de bak recht houdt en voorkomt dat de zijkanten bol gaan staan.

Geen bodem. Er ging karton op het gras, zonder plakband, zodat het gras eronder vanzelf verdwijnt.

Daarna kwam de vulling in drie lagen. Onderin takken en oud blad uit de hoek achter de schuur, waar sinds vorig najaar een berg ligt waar niemand iets mee deed. Daarboven wat mijn vader uit twee kratten schepte en waarvan hij zegt dat het compost is. En de bovenste dertig centimeter tuinaarde, die in de aanhanger zat en die met de kruiwagen naar achteren is gebracht.

Zeven keer heen en zeven keer terug. Bram heeft er drie gereden, waarvan één helemaal vol, die halverwege het pad is omgevallen.

Loes heeft niks gedragen. Loes heeft in de bak gestaan terwijl hij gevuld werd, wat niet mocht en wat drie keer is uitgelegd en wat vier keer is gebeurd.

Waarom er geen eigen vakjes zijn

Vorig jaar april heeft iedereen hier een eigen stukje grond gekregen. Drie vakjes, drie zakjes zaad, en bij Loes iets wat op zaaien leek.

In juni was er één vak dat het deed, één dat leeg was en één waar iets in stond wat niemand geplant had.

Dus dit keer één bak. Van ons allemaal. En een beurtrooster op de koelkast met vier vakjes en de dagen erin, waarbij ik zelf ook op dat rooster sta, wat een detail is waarvan Fenna vond dat het genoemd moest worden.

Mijn theorie is dit. Een eigen vakje kun je opgeven zonder dat iemand er last van heeft, want het is van jou en het staat achterin. Een beurt kun je niet overslaan, want dan zie je het de volgende dag.

We zullen zien of dat waar is. In juni weet ik het.

Wat erin staat

Op het stuk hardboard van mijn vader stonden vijf rijen getekend met de afstanden erbij, en we hebben ons daar min of meer aan gehouden.

• sla, achttien plantjes, gekocht op de markt in Deventer op de zaterdag dat ik er eindelijk wel heen ging
• radijs, twee rijtjes, gezaaid door Bram met een precisie die hij bij zijn schrift nooit haalt
• spinazie, één rij, gezaaid door mij, waarschijnlijk te dik
• tuinbonen, elf stuks, die mijn vader al voorgezaaid had en die dus al een handbreed hoog waren toen ze hier aankwamen
• en aan de korte kant een plek die leeg blijft tot half mei, want daar komen de courgette en twee tomaten in

Ja, courgette. We hebben in 2025 met zijn allen gezegd nooit meer, na die zomer waarin er om de dag een lag en er uiteindelijk drie in de bak van de buren zijn beland. Mijn vader heeft desondanks twee plantjes meegenomen en op de vensterbank gezet en er niks bij gezegd, want dat is hoe hij onderhandelt.

De ochtend erna

Zondagochtend was ik vroeg buiten met koffie omdat het licht mooi was en omdat ik nu blijkbaar iemand ben die naar een bak grond staat te kijken.

In de linkerhoek, bij de tuinbonen, was de aarde omhoog gekomen. Een bultje van niks, maar wel duidelijk niet van gisteren.

Ik dacht aan Wolk en ik was daar meteen chagrijnig over. Ik heb erin gegraven met mijn hand en toen kwamen er drie flesdoppen tevoorschijn. Een rode, een witte en eentje met een tekening erop.

Bram stond op dat moment in zijn pyjama achter me. Hij had het waarschijnlijk vanuit het raam gezien.

Hij zei: “Die zijn geplant.”

Ik heb gevraagd waarom.

Hij zei, en dit is precies wat hij zei, met de toon van iemand die iets uitlegt aan iemand die het niet begrijpt: “Om te kijken of er meer uit komen.”

Ik heb daarop niet gezegd dat dat niet werkt.

Ik heb gezegd dat we ze dan wel netjes moeten terugleggen op dezelfde diepte, want anders klopt het experiment niet. Dat vond hij een goed punt. We hebben ze teruggelegd, de aarde erover aangedrukt, en er een stokje bij gezet zoals bij de andere rijen.

Er staat nu dus een stokje in onze moestuinbak waar niks bij staat.

Vanmiddag

Vanmiddag is de vrijmarkt op het dorp. Er ligt een kleed klaar in de gang, er liggen negenendertig prijskaartjes in volgorde, en er staan drie doosjes doppen naast de deur waar er nu drie in ontbreken.

Ik heb hem niet verteld waar die zijn.