De moestuinbak van mijn vader heeft dit jaar vier dingen opgeleverd

Ik heb vanmiddag de moestuinbak leeggehaald en op het aanrecht gelegd wat eruit kwam. Toen ben ik gaan tellen.

Vier.

Wat er in zes maanden uit die bak is gekomen

Radijsjes, in mei, ongeveer veertig stuks in tien dagen. Dat was het hoogtepunt van het seizoen en dat was op 20 mei al voorbij. Loes at ze rauw uit haar hand en zei er elke keer bij dat ze prikten, en at de volgende gewoon weer op.

Twee courgettes. Eén normale en één die we te lang hebben laten zitten omdat we vergeten waren dat hij daar lag, en die uiteindelijk het formaat had van een onderarm en de smaak van water. Die heb ik geraspt en in iets verwerkt waar verder niemand iets van heeft gemerkt, wat ik hierbij toegeef.

Een handvol boontjes. Letterlijk een handvol, Thijs heeft ze in één keer geplukt en in één pan gedaan en toen was het over. Ze waren wel goed.

En een pompoen.

Die pompoen heeft niemand geplant. Die is in juli ergens tussen de sla opgekomen en Thijs wilde hem eruit trekken en Loes ging ervoor staan, dus is hij blijven zitten. De sla is er niet van gekomen. De pompoen ligt nu op de vensterbank in de gang en is oranje en onregelmatig en van niemand.

Verder is er niets gelukt. De sla is opgegeten door slakken, de tomaten hebben tot september groen aan de plant gehangen en zijn dat gebleven, en de kruiden die ik in juni heb bijgezet zijn in de vakantie in Denemarken doodgegaan omdat we vergeten waren iemand te vragen.

Wat mijn vader zei toen hij het zag

Opa Wim kwam zondag, zoals hij vaker komt, met een tas waar dingen in zaten waar we niet om gevraagd hebben. Hij is de tuin in gelopen en is bij die bak op zijn hurken gaan zitten, en heeft er een tijd niets gezegd.

Ik stond in de deuropening en wist wat er ging komen. Dat het te nat was in juni. Dat we te dicht op elkaar hadden gezaaid. Dat je die tomaten in mei al had moeten uitdunnen.

Hij zei: “Die aarde is goed geworden.”

En daarna vroeg hij of Loes hem hielp met water geven, wat ze inderdaad de hele zomer heeft gedaan, en toen ging hij weer naar binnen voor koffie.

Ik heb er de rest van de middag over nagedacht en ik denk dat hij die bak in april niet heeft gebracht om ons groente te laten kweken.

De echte opbrengst staat op geen zakje

Loes is sinds april elke ochtend voor schooltijd in de tuin geweest. Niet af en toe. Elke ochtend. Ze gaat naar buiten in haar pyjama, met de gele laars aan die inmiddels te klein is en die we niet weg mogen doen, en ze kijkt in die bak.

Ze kijkt niet omdat er iets veranderd is. Ze kijkt om te kijken. Dat is een verschil dat volwassenen niet meer maken.

Ze weet nu wat een zaadje is en wat een blad is en dat je niet aan wortels moet komen. Ze weet dat slakken ‘s nachts komen en dat we die niet doodmaken maar over de heg gooien, wat de buren nooit hebben gemerkt en waar ik nu bij het opschrijven pas over nadenk.

En vanmiddag, toen die bak leeg was, stond ze ernaar te kijken op een manier die ik van haar niet ken.

“Is hij nu stuk?”

Ik heb gezegd dat hij niet stuk is maar moe, en dat hij in de winter uitrust, en dat we in maart weer opnieuw beginnen. Dat vond ze goed. Ze heeft er nog een tijdje bij gestaan en toen wilde ze weten of de pompoen ook moe was.

Wat er nu nog staat

Er staan nog drie stengels van de bonen, omdat ik halverwege geen zin meer had en omdat ik ergens ook wel wil dat er nog iets staat.

En er ligt een pompoen op de vensterbank die niemand geplant heeft en die volgende week waarschijnlijk uitgehold in de gang staat, en dat is voor een pompoen die niet gepland was een prima carrière.