Elk kind kreeg één taak voor morgen en helpen was het niet

Vorig jaar om vier uur, in Kampen, zat Fenna drie kwartier boven op een logeerbed met een boek en zat Loes bij Thijs in de auto tot ze sliep.

Ik heb dat toen opgeschreven onder het kopje “wat er misging”, en ik heb er dit jaar in november nog een keer naar zitten kijken.

Morgen zijn wij aan de beurt. Zelfde mensen, andere keuken.

Waarom klusjes niet werken

Mijn eerste idee was een lijstje met taken. De tafel dekken, de jassen aannemen, de glazen bijhouden.

Ik heb het opgeschreven en toen weer weggegooid, want ik weet precies hoe dat gaat. Een klusje duurt vier minuten. Daarna sta je weer met je handen langs je lijf in een kamer vol volwassenen die praten over een bank die vervangen moet worden.

Wat er vorig jaar misging was niet dat er te weinig te doen was. Wat er misging is dat er van ze verwacht werd dat ze ergens bij hoorden zonder dat iemand had gezegd waar.

Dus ik heb ze alle drie iets gegeven dat de hele dag duurt.

Wat ze morgen doen

Fenna doet de foto’s. Dat heeft ze zelf bedacht, vorig jaar aan het ontbijt op de dag na kerst, toen ze vroeg of ze het volgend jaar mocht doen zoals tante Nienke. Ik heb het toen opgeschreven omdat ik dacht dat ik het anders zou vergeten, en dat was terecht, want ik was het vergeten tot ik het terugzocht.

Ze mag mijn telefoon de hele dag. Dat is voor een kind van elf op zichzelf al nieuws. De afspraak is dat ze aan het eind van de avond een stuk of tien uitzoekt en dat we die dan samen bekijken.

Ze heeft er vanmiddag al drie gemaakt van een lege tafel.

Bram doet de rondleiding. Wij hebben sinds twee weken een badkamer die af is, op één ding na, en dat is het enige onderwerp waar in dit huis sinds oktober over gepraat wordt. Hij weet alles. Hij weet welke tegel als eerste ging en waarom er drie weken niets gebeurde en hoe de kraan werkt.

Hij mag opa en oma morgen mee naar boven nemen en het laten zien. Hij heeft gevraagd of hij dan ook de schuur mag doen. Dat mag.

Loes deelt uit. Ze is drie en ze wordt in maart vier, en ze snapt van morgen ongeveer twee dingen: er komen mensen, en die komen bij ons.

Zij zet bij elk bord iets neer. Een klein kaartje met een tekening erop, één per persoon, die ze vanmiddag heeft gemaakt en waarvan er twee dezelfde zijn en één helemaal geen tekening is maar een vel met verf.

En er staat in de kamer een mand met spullen waar ze zonder vragen naartoe mag. Die stond vorig jaar bij mijn moeder klaar, in de kamer ernaast, en ik heb er toen over geschreven dat ze dat er nooit bij had gezegd toen ik klein was.

Nu staat hij hier. Ik heb hem gisteravond gevuld.

De regel die er echt toe doet

Fenna mag om vier uur naar boven.

Niet als het te druk wordt, niet als ze het vraagt, niet met een uitleg. Gewoon om vier uur, voor zolang ze wil, en er wordt niets van gezegd en niemand gaat kijken.

Ik heb haar dat gisteren verteld in de gang, terwijl ze haar schoenen aandeed. Ze zei “oké” en verder niks.

En daarna zei ze, met haar rug naar me toe:

“Hoef ik dan ook niet te zeggen dat ik moe ben?”

Nee. Dat hoeft ook niet.

Vanavond

Het is kwart over acht. De tafel is nog niet verlengd, dat doen we morgenochtend om acht uur, en de schragen staan al klaar in de gang.

De trifle staat in de bijkeuken op de vensterbank, want daar is het kouder dan in de koelkast. De kaartjes van Loes liggen op de kast, met een steen erop zodat de hond er niet bij kan.

Bram ligt boven en is nog wakker. Ik hoor hem praten tegen niemand.

Morgen om half twaalf staan ze voor de deur.

Ik weet niet of het gaat lopen zoals ik het heb bedacht. Ik weet wel dat er in elk geval van iedereen iets van verwacht wordt, en dat is dit jaar het enige dat ik echt heb geregeld.