Om kwart over drie is ze op en dan begint het pas

Maandag om vier uur zat mijn jongste op de derde tree van de trap met haar jas nog aan, haar rugzak nog om, één schoen uit, en huilde ze over een beker.

De beker was niet stuk. De beker stond gewoon in de kast, op de plank waar hij altijd staat, en het probleem was dat hij daar stond.

Dit is bij ons de derde week op rij en het is elke keer iets anders. Een keer ging het over een tekening van Bram die op de koelkast hing en niet van haar was. Een keer over de hond, die iets deed wat hij altijd doet. En vorige week donderdag ging het nergens over, want toen ging het gewoon meteen.

Op school gaat het goed, en dat is het hele verhaal

Ik heb het aan juf Wieke gevraagd, bij de deur, in vier zinnen, want daar is bij die deur ook niet meer tijd voor.

Ze zei dat Loes het prima doet. Dat ze meedoet in de kring, dat ze aan het eind van de ochtend soms even bij de kast gaat staan waar de bakken staan, en dat ze dan uit zichzelf weer terugkomt. Ze zei ook dat ze bijna nooit huilt.

Bijna nooit. In vijf uur.

Toen ik terugliep naar huis dacht ik: dus dat is het.

Ze houdt zich vijf uur lang groot tussen vierentwintig anderen die dat ook doen, ze doet dat goed, en dan komt ze om kwart over drie de gang in en dan is er iemand die het van haar overneemt.

Dat is niet fijn om aan te zien en het is wel goed nieuws, en die twee dingen liggen bij mij pas sinds vorige week naast elkaar in plaats van door elkaar.

Wat wij veranderd hebben

Niets, en dat kostte moeite.

In maart, toen ze net begon, ging het anders. Toen waren de dagen korter, ging het nog niet elke dag, en was er thuis de hele middag ruimte omdat er verder niemand was. Nu is het een hele week, elke dag, met een broer die ook uit school komt en een zus die er dan nog niet is, en met een moeder die tot kwart over drie in de kamer op het noorden zit te werken en dan denkt dat de dag pas begint.

Dat laatste is het ding dat ik heb moeten omdraaien.

Ik kwam om kwart over drie van boven met een hoofd vol vragen, want ik had zes uur met niemand gesproken. Wat wil je doen. Hoe was het. Zullen we straks even. Hebben jullie zin in.

Dat was voor haar precies drie vragen te veel.

Dus dit is nu de afspraak, en het is de kortste afspraak die we ooit gemaakt hebben. Tussen kwart over drie en vier uur wordt er niets aan Loes gevraagd.

Er staat een boterham klaar en een bakje met komkommer. Ze zit op de bank aan de kant van het raam, altijd diezelfde kant. Wolk komt erbij liggen omdat Wolk altijd komt liggen waar iemand stil is. En op maandag en donderdag staat er verder niets in de agenda, want dat zijn de dagen dat het het hardst aankomt en dat weet ik inmiddels.

Om een uur of vier staat ze op en vertelt ze iets. Nooit over school. Meestal over iets wat ze morgen wil doen.

Wat ze gisteren zei

Gistermiddag zat ze op die bank met haar mond vol en zei ze, zonder aanleiding:

“Ik ben op school niet moe. Ik ben hier moe.”

Ik heb gezegd dat dat mag.

Ze knikte alsof ze dat allang wist en alsof ik degene was die het nog moest leren, wat ook zo is.

Vanmiddag is het woensdag en dan is ze om kwart over twaalf vrij. Dan is er niets aan de hand, dan zit ze op de grond met de bak van de kringloop en dan duurt het tot het donker wordt.