Oma Riet belt om te vragen wat de kinderen willen

Zondagochtend tien over negen, de telefoon. Ik wist het al voordat ik keek, want mijn moeder belt op zondagochtend en verder nooit.

“Ik wil niet lang storen,” zei ze. Ze zei dat, en toen praatten we drieënveertig minuten.

De vraag

Ergens rond minuut acht kwam hij, zoals elk jaar: “En wat willen ze nou hebben, die kinderen van jou.”

Normaal zeg ik dan iets vaags. “Weet ik eigenlijk niet, mam.” Of: “Ze hebben eigenlijk niks nodig.” Dat laatste is een zin die ik ook uit mijn eigen mond niet meer kan aanhoren, want het is niet waar en het is bovendien onaardig tegen iemand die iets wil geven.

Dit jaar had ik wél een antwoord, want de lijstjes zijn twee weken geleden gemaakt en liggen in de keukenla. Ik heb voorgelezen wat er op Brams gesorteerde lijst overbleef. Ik heb verteld dat Fenna één te duur ding had opgeschreven en daarna een nieuw lijstje mocht maken met meer erop.

Mijn moeder luisterde. Ze zei “ja” op de goede momenten. En toen zei ze:

“Ik dacht zelf aan iets anders.”

Wat ze zelf al bedacht had

Ze wil voor Bram een doos maken. Een schoenendoos met vakjes erin, van karton, om zijn stenen in te sorteren. Ze heeft al uitgezocht hoe. Ze heeft er blijkbaar al een gemaakt om te kijken of het lukt en die weer weggegooid omdat de vakjes scheef stonden.

Voor Fenna wil ze iets doen met de oude naaimachine. Niet de machine geven — die blijft in Kampen — maar samen iets maken, een middag, in de kerstvakantie. Dat is haar cadeau. Een middag.

En voor Loes een pop die van mij is geweest, die al twintig jaar in een kast ligt en waar ze een nieuw jurkje voor gaat naaien.

Ik zat aan de keukentafel met dat lijstje in mijn hand waar ik zo trots op was en het was compleet overbodig.

Wat ik bijna gezegd had

Wat ik bijna gezegd had, en ik ben blij dat ik het niet deed, was: “Maar Fenna wil helemaal niks met een naaimachine.”

Dat is namelijk waar. Fenna heeft nog nooit iets met een naaimachine gedaan. Fenna weet niet dat ze dat wil. Er staat niets over naaien op haar lijstje, niet op het oude en niet op het nieuwe.

Ik had dat kunnen zeggen en dan had mijn moeder gezegd dat het niet hoefde en dan was het gesprek daar geëindigd en had ze iets gekocht dat wel op het lijstje stond en dat over drie maanden in een la ligt.

In plaats daarvan heb ik gezegd dat het een mooi idee was. Dat was niet uit beleefdheid. Dat was omdat ik me halverwege die zin herinnerde dat mijn tante ooit precies zoiets met mij heeft gedaan, één zaterdag, toen ik een jaar of elf was, en dat ik nog steeds weet hoe die kamer rook.

Waarom ze het dan vraagt

Dat heb ik haar gevraagd. Voorzichtig, want ik wilde niet dat het klonk als een verwijt, en waarschijnlijk klonk het toch een beetje zo.

Ze was even stil en zei toen dat ze het vraagt omdat ze niet iets wil geven dat er al is. Ze wil niet de tweede zijn met dezelfde stickers. Dat is het hele doel van de vraag: niet dubbelen, niet in de weg lopen.

Wat ze níet vraagt is: zeg maar wat ik moet kopen.

Ik heb dat jarenlang gehoord als een bestelformulier dat ik moest invullen, en ik werd er elk jaar een beetje moe van. Terwijl ze gewoon aan het afstemmen was. En ondertussen had ze al lang bedacht wat ze zelf wilde geven, want dat is wat mijn moeder doet: ze heeft overal een idee over dat ze inslikt en dan alsnog uitvoert.

De la

De lijstjes liggen nog in de la. Ze zijn nu vooral voor ons, en voor de vraag van Ilse van hiernaast, die volgende week ongetwijfeld ook iets komt brengen met de mededeling dat het niks is.

Wat oma Riet gaat geven staat op geen van beide lijstjes.

Bram gaat die doos prachtig vinden. Ik durf er geld op te zetten.