Sinds het langer licht is gaat hier niemand meer naar bed

Het is tien over acht op een maandagavond en er staan drie kinderen in de tuin. Eén heeft pyjamabroek aan met laarzen. Eén heeft alleen sokken aan en staat op de tegels bij de schuur. Eén heeft een boek mee naar buiten genomen, wat volgens haar bewijst dat ze aan het lezen is en dus niet aan het uitstellen.

Achter hen is de lucht nog steeds oranje. Dat is het probleem.

Het licht staat aan hun kant

We zijn twee weken geleden een uur vooruit gegaan en ik was het bijna vergeten, tot bedtijd. In maart ging Loes om zeven uur naar boven en dan was het buiten grijs en klopte alles. Nu ga ik met haar de trap op en dan schijnt de zon nog schuin door het raam op de overloop en zegt ze: “Nog dag.”

Daar heb ik geen antwoord op. Ze heeft gelijk. Het is nog dag.

Ik heb het geprobeerd met uitleg. Dat de klok verzet is, dat het niet uitmaakt hoe laat het buiten lijkt, dat we naar het cijfer op de keukenklok kijken. Ze is drie sinds vorige maand en ze luisterde beleefd. Toen zei ze weer: “Nog dag.”

Bram gebruikt een andere methode. Bram is zeven en werkt met precedenten. Zodra hij ziet dat Fenna nog beneden is, is dat bewijs dat het te vroeg is voor iedereen. En Fenna is tien en zit in groep 7 en heeft ontdekt dat je met een boek in je hand overal langer mag blijven. Die is niet eens meer aan het onderhandelen. Die is aan het lezen op een plek waar ik haar moeilijk kan wegsturen zonder een slecht mens te lijken.

Thijs zit ondertussen op de tuinstoel bij de schuur en zegt niks. Sinds het opruimen staat er ruimte om te zitten en dat gebruikt hij nu elke avond.

Wat het extra ingewikkeld maakt is dat ik het zelf ook niet wil. Dat is de eerlijke versie. In november wil ik om zeven uur dat iedereen naar boven gaat, want dan is het al vier uur donker en heb ik het gehad. Nu sta ik in de deuropening met de deur open en ruikt het buiten naar gras en naar iemand die verderop een schutting aan het beitsen is, en denk ik: waarom zou ik dit weghalen.

Ik weet nog dat ik zelf op deze leeftijd op de stoep zat tot het echt niet meer kon. Niet dat ik dat mooi vond of ergens over nadacht. Ik zat daar gewoon en het werd langzaam donker en op een gegeven moment riep er iemand.

Ik geef het niet op, ik verplaats het

Wat we doen is niet mooi maar het houdt stand. We hebben bedtijd niet losgelaten, we hebben hem verplaatst naar wat ik het tweede moment noem.

Het eerste moment is als het licht is en niemand wil. Daar rek je jezelf stuk.

Het tweede moment komt ongeveer twintig minuten later, en dat is als het afkoelt. Je voelt het aan de lucht. De handen worden koud, iemand vraagt of hij een trui mag, en op dat exacte punt is naar binnen ineens geen straf meer. Dan gaat het vanzelf. Op maandag was dat om vijf voor half negen.

Ja, dat is te laat. Ja, dinsdagochtend is het daarna een puinhoop bij de tandenborstel. En ergens half mei zal dit hele systeem instorten, want in mei is het om half negen nog steeds licht en dan koelt het ook niet meer af.

Dan verzinnen we wel weer wat.

Voor nu sta ik bij de keukendeur met een theedoek in mijn hand en kijk ik naar drie kinderen die in het laatste licht doen alsof ze me niet horen. Loes heeft een steen gevonden en brengt hem naar Bram, want die verzamelt ze. Bram bekijkt hem serieus, zoals een handelaar, en zegt dat hij hem houdt.

Ik roep nog één keer. Niemand komt.

Ik ga nog even niet weer roepen.