Sneeuw op de heuvelrug en een pan die al een nacht had gestaan

De pan stond maandagochtend nog op het fornuis met het deksel scheef erop, precies zoals ik hem zondagavond om tien uur had achtergelaten.

Het is de donkergroene met de zwarte rand die van mijn moeder is geweest en volgens haar daarvoor van haar moeder. Er zit een deuk in de zijkant waarvan niemand weet hoe die erin gekomen is, en hij is te zwaar om met één hand van het fornuis te tillen als hij vol is.

Ik gebruik hem drie keer per jaar. Dit was de tweede.

De regel

Snert moet een nacht staan. Dat is geen mening, dat is de enige regel in dit huis waar ik nooit van afwijk en waar ik hem ook van mijn moeder heb.

Als je hem op dezelfde dag eet, heb je warme soep met erwten erin. Als je hem laat afkoelen en de volgende dag opnieuw opwarmt, is hij ineens dik en gebonden en klopt alles. Ik weet niet precies waarom dat zo is en ik heb het ook nooit opgezocht, want ik ben bang dat het antwoord saai is.

Zondagavond was er dus een pan. Dat was zondag ook het enige nuttige wat ik gedaan heb, na een dag die tot vier uur nergens over ging.

Wat erin gaat

Ik geef het hier zoals ik het doe, wat ongeveer neerkomt op wat mijn moeder doet met twee dingen eruit.

• 500 gram spliterwten, een nacht laten weken doe ik niet meer, dat scheelt niets
• twee liter water
• een stuk spek dat je in zijn geheel meekookt en er later uit haalt
• twee winterpenen
• een halve knolselderij
• twee uien
• drie stengels bleekselderij met blad, want het blad is het punt
• een prei, en die gaat er pas in het laatste kwartier in
• twee laurierblaadjes
• flink peper, zout pas op het eind omdat het spek al zout is
• een rookworst, apart, die gaat de volgende dag pas erin

Erwten en water aan de kook, spek erbij, twee uur laten pruttelen op het laagste vuur dat je hebt. Groente erin, nog een uur. Dan uit, deksel scheef erop, en weglopen.

De test is bekend en klopt: de lepel moet erin blijven staan. Bij mij staat hij zelden helemaal rechtop. Hij helt over en dat noem ik geslaagd.

Maandag stond er sneeuw

Het had in de nacht gesneeuwd en bij ons in het dorp lag er niks, of eigenlijk lag er dat vieze randje langs de stoep dat meteen nat is.

Maar op de Sallandse Heuvelrug lag het wel. Dat is bij ons het verschil van een halfuur rijden en tachtig meter hoogte en dat blijkt elk jaar weer genoeg.

We zijn om elf uur gegaan, zonder plan, met de laarzen van iedereen en drie paar wanten waarvan er één van vorige week nog nat was. Boven op de heide lag een laag van een centimeter of vijf en de lucht was dat lichte grijs waarbij je niet weet of het gaat opklaren of dat het gaat beginnen.

Wolk had nog nooit sneeuw gezien. Hij kwam vorig jaar mei in huis, dus dit was zijn eerste.

Hij is eerst blijven staan. Toen heeft hij zijn neus erin gestoken en hem er weer uit gehaald en om zich heen gekeken alsof hij wilde weten of wij dit gedaan hadden. En daarna is hij ongeveer twintig minuten volstrekt gek geweest, in rondjes, met zijn kop laag, door alles heen, tot hij ineens ging staan en niet meer wilde.

Bram heeft geprobeerd hem in te graven. Dat is niet gelukt en dat was maar goed ook.

Loes is één keer voorover gevallen en daar zo van geschrokken dat we tien minuten hebben gestaan, en daarna heeft ze de rest van de wandeling sneeuw gegeten van haar eigen want.

Fenna heeft niks gedaan. Ze heeft gelopen en gekeken en op een gegeven moment heeft ze gezegd dat het stiller was dan normaal, en dat is zo, en dat wist ik wel maar ik had het nooit tegen iemand gezegd.

Om half vier waren we bij de auto met vijf natte mensen en één natte hond die het hele stuk terug rook zoals een natte hond ruikt.

Om vier uur ging de pan aan

En dat is de hele reden dat dit een stuk over eten is geworden.

Ik ben op geen enkele manier iemand die om vier uur thuiskomt met drie koude kinderen en dan nog iets goeds kookt. Op zo’n middag eten we brood, of iets uit de vriezer, en om zeven uur denk ik dat het ook wel prima was.

Maar er stond een pan die alleen nog aangezet hoefde te worden. Met een half kopje water erbij, want anders is het beton, en met de worst erin in plakken van een centimeter.

Om kwart over vijf zaten we te eten met natte sokken over de verwarming en een raam dat beslagen was tot halverwege.

Fenna heeft twee keer opgeschept. Bram at het met roggebrood dat hij in stukken in zijn kom deed tot het geen soep meer was. Loes at de worst, alleen de worst, zes plakken, en heeft naar de rest gekeken zoals je naar een probleem kijkt dat je later oplost.

Thijs zei dat het goed gelukt was. Dat is bij hem het volledige oordeel en het klopte.

Er is nog voor twee keer over. Die staat in de koelkast in dezelfde pan, want overscheppen is zonde en bovendien past hij nergens in.