Thijs wordt 42 en vroeg om een dag waarop niets moest

Om tien voor acht op zijn eigen verjaardag was hij al in de schuur.

Ik zag het toen ik met de hond terugkwam van de dijk. Deur open, radio zacht aan, en Thijs die met twee handen aan iets stond wat later een fietsdrager bleek te zijn die aan de auto moet voor volgende week.

“Gefeliciteerd”, zei ik.

“Ja”, zei hij. “Dank je.”

Hij wilde niets en dat meende hij

Ik vraag het elk jaar en elk jaar krijg ik hetzelfde antwoord.

Geen cadeau, want hij heeft niets nodig. Geen visite, want dan moet je de hele middag ergens bij zitten. Geen taart bestellen bij Van Dalen, want er is thuis ook wel iets.

Dit klinkt als iemand die moeilijk doet en dat is het niet. Ik ben inmiddels zestien jaar bij deze man en ik weet dat hij precies bedoelt wat hij zegt. Het probleem is dat ik ook zestien jaar het gevoel heb dat je iemand niet niets kunt geven, en dat gevoel is van mij en niet van hem.

Dus doe ik elk jaar een compromis met mezelf. Dit jaar is dat geworden: geen cadeau van mij, wel een dag waarop er niets stond. Geen klus, geen boodschap, geen verplichting. Ik had de zondag leeg gehouden.

Om tien voor acht stond hij in de schuur.

Wat de kinderen bedachten

Bram heeft een steen gegeven. Een goede steen, met een witte streep er dwars overheen, uit zijn eigen doos, wat betekent dat er een selectieprocedure aan vooraf is gegaan die dagen heeft geduurd.

Fenna heeft een tekening gemaakt van de tent in onze tuin met ons er allemaal bij, in kleur, en dat is voor een meisje van elf een grotere handeling dan het lijkt, want ze doet dat sinds dit jaar niet meer zomaar.

Loes heeft haar laars aangeboden. De gele. Die is niet aangenomen en dat was voor iedereen het beste.

En hij is er zo mee omgegaan als hij overal mee omgaat: hij heeft de steen bekeken, echt bekeken, en hem in zijn broekzak gestoken. Hij zit daar nu nog in. Dat is bij hem hetzelfde als een half uur enthousiast doen bij een ander.

Zijn ouders kwamen uit Sneek

Om twaalf uur stond de auto van oma Annie en opa Ben voor de deur. Ze hebben anderhalf uur koffie gedronken en zijn daarna weer teruggereden, want opa Ben rijdt liever niet in het donker, ook niet in juli als het pas om half elf donker is.

Ze zien elkaar niet vaak. Sneek is een uur en drie kwartier, en dat is precies de afstand waarop je elkaar met de beste bedoelingen twee keer per jaar ziet.

Het gesprek ging over de auto, over de route naar Frankrijk, over een neef van Thijs die verhuisd is en over of de tent nog goed was. Er is niets gezegd over dat het lang geleden was. Er is niets gezegd over dat hij tweeënveertig wordt.

Toen ze wegreden stond Thijs op de stoep en bleef daar staan tot de auto de hoek om was. Langer dan nodig.

Daarna is hij naar de schuur gegaan.

Ik heb daar niets over gezegd, want ik weet dat ik daar niets over moet zeggen, en ik schrijf het nu op omdat ik denk dat hij dit toch niet leest.

Wat rust is als je Thijs bent

‘s Avonds zaten we op het muurtje achter, met de hond in het gras en de kinderen binnen bij iets op de televisie waar ik het niet over ga hebben omdat het zijn verjaardag was.

Ik heb gezegd dat ik de dag leeg had gehouden en dat hij hem meteen weer had volgezet.

Hij dacht daar even over na. Dat doet hij, dat denken duurt bij hem langer dan bij de meeste mensen en ik ben na zestien jaar eindelijk zover dat ik die stilte niet meer opvul.

Toen zei hij dat een lege dag hem juist onrustig maakt. Dat hij in de schuur niet aan het werk is maar aan het uitrusten, en dat het probleem van vakantie is dat er dan geen schuur is.

Ik ben daar sindsdien over blijven nadenken.

Ik heb sinds mei dat uur op de dijk ‘s ochtends. Dat is bij mij precies het omgekeerde: niets doen, niets moeten, geen keuze. Het beste uur van mijn dag. En ik heb al die tijd aangenomen dat wat voor mij werkt, ook wat voor hem is, en heb hem daarom elk jaar iets gegeven wat hij niet wil.

Voor hem is rust iets afmaken. Een ding, met zijn handen, dat om vijf uur klaar is en dat werkt.

Wij noemen dat allebei rust en we bedoelen iets anders. Dat is geen conflict en het is ook niet opgelost. Het is gewoon iets wat ik pas op zijn tweeënveertigste verjaardag doorhad.

Het was toch nog taart

Om acht uur heb ik een taart uit de oven gehaald die scheef was, want ik ben mijn moeder niet en dat merk je aan alles.

Er stonden vier kaarsjes op, want meer hadden we niet, en Bram heeft uitgelegd dat dat samen tweeënveertig kon zijn als je het goed telde. Hoe dat rekensommetje ging heeft hij niet toegelicht.

De fietsdrager zit aan de auto. Hij is klaar. Hij werkt.

Thijs heeft er zondagavond nog twee keer naar staan kijken vanaf het muurtje, met zijn handen in zijn zakken, met de steen van Bram erin.