Twee centimeter ijs in de uiterwaarden en een hond die het niet vertrouwde

Het heeft drie nachten gevroren en op woensdag stond Bram om vier uur voor me met zijn jas al aan en zei: “Het ligt erop.”

Hoe hij dat wist weet ik niet. Er is op school blijkbaar een informatiesysteem waar ik geen toegang toe heb.

Wat er ligt en wat er niet ligt

Even voor de duidelijkheid, want ik ben opgegroeid met een moeder die hier heel stellig over was en ik ben inmiddels net zo: de IJssel ligt er niet op, de IJssel ligt er nooit op, en op de uiterwaarden zelf komen we niet.

Waar het wel op ligt is dat lage stuk achter de kribben dat elk najaar onder water loopt en daarna staat te staan tot het gaat vriezen. Vorig jaar eind januari stonden we daar nog met laarzen in het hoge water. Nu ligt er dus een spiegel van een centimeter of twee, met blaadjes erin, en aan de rand een soort schuim dat vastgevroren is en er verkeerd uitziet.

Daar zijn we gaan kijken. Kijken, niet schaatsen. Twee centimeter is niks, dat is een oppervlak dat er alleen maar uitziet als iets.

Loes gooide, Bram luisterde

Wij zijn met z’n vieren gegaan, want Fenna heeft op woensdag streetdance en die is op dat uur nooit thuis.

Bram had bedacht dat je moest testen. Hij heeft een steen gepakt van een formaat dat hij zelf net kon dragen en die van drie meter afstand op het ijs gegooid, en het gaf dat geluid. Dat hoge tikkende geluid dat over het hele vlak wegloopt en dan pas ophoudt bij de rand.

Hij is er stil van geworden.

Loes is drie en heeft dat geluid ook gehoord en heeft de daaropvolgende twintig minuten alles gegooid wat los lag. Takjes, een dennenappel, twee handschoenen, waarvan er één midden op het ijs is blijven liggen en die daar zondag nog lag.

“Nog een keer die van muziek.”

Dat zei ze, en toen wist ik pas wat ze aan het doen was. Ze gooide niet om te gooien. Ze zocht welke dingen dat geluid maakten.

De hond kwam er niet af

Wolk is nu negen maanden bij ons en ik dacht dat ik hem inmiddels wel kende, maar ik heb hem nog nooit zo zien twijfelen.

Hij is met ons meegelopen tot boven op de wal en toen ging hij zitten. Niet bang, niet trillend, gewoon zitten, met dat gezicht waarmee hij duidelijk maakt dat hij een besluit genomen heeft en dat we hem niet moeten lastigvallen.

Bram heeft geprobeerd hem te lokken met een stuk worst uit zijn zak, waarvan ik niet wist dat het bestond en waar ik nog op terugkom. Wolk heeft de worst aangenomen op de wal en is daarna weer gaan zitten.

Toen we teruggingen liep hij vooruit, twee keer zo hard als op de heenweg.

Ik vind dat om de een of andere reden geruststellend. Hij is nu negen maanden hier en hij doet alles mee, hij gaat overal in, hij loopt door elke sloot die er is. Maar hij heeft ergens een grens zitten waar hij niet overheen gaat en die grens heeft niets met ons te maken. Die was er al voor hij hier kwam.

Veertig minuten, vijfhonderd meter

Dat was het. Om kwart voor vijf waren we weer thuis, met natte wanten en één want minder, en Loes sliep om zeven uur al voor de eerste keer.

Bram heeft aan tafel het hele verhaal aan Fenna verteld, inclusief het deel over de steen, en dat verhaal duurde langer dan de wandeling. Fenna heeft geluisterd op de manier waarop ze de laatste tijd naar hem luistert, dus half en toch echt. Aan het eind zei ze dat ze morgen wel meeging kijken.

Ik zat daarna aan tafel te bedenken hoeveel tijd ik dit voorjaar ga besteden aan het verzinnen van uitjes. Aan het opzoeken van dingen, aan het inplannen van dagen, aan het rijden.

En dat het beste kwartier van deze week een weiland was op vijf minuten lopen, waar niets te doen was behalve iets gooien en luisteren.

Het gaat dit weekend dooien. Die handschoen komt vanzelf terug.