Wat ik bij mijn derde niet meer doe en bij mijn eerste nog steeds wel

Loes stond vrijdagochtend om kwart over acht in de gang in de jurk van donderdag. Met een vlek op de voorkant die van pindakaas was of van iets ergers, en met haar haar zoals het uit bed komt, wat bij haar betekent dat er aan de linkerkant meer zit dan rechts.

Ik heb haar jas dichtgedaan en ben met haar naar de peuterklas gelopen.

Dat is het hele voorval. Er is verder niets gebeurd.

De dingen die ik niet meer doe

Ik heb er onderweg terug over nagedacht, want elf jaar geleden had ik die jurk uitgetrokken, en niet zo’n beetje ook. Toen Fenna drie was, ging ze niet de deur uit met een vlek. Zo simpel is het.

Hier is wat er in tien jaar van mijn lijstje is gevallen:

1. Kleren die bij elkaar horen. Loes kiest zelf. Ze kiest al maanden hetzelfde en het maakt niets uit.
2. Op tijd zijn bij de peuterklas. Als we een paar minuten later zijn, hangt ze haar jas op en gaat ze spelen. Er kijkt niemand op.
3. Elke avond voorlezen. Bij Fenna elke avond, jarenlang, ook op avonden dat het beter was geweest om iedereen naar bed te sturen. Bij Loes gaat het over de week gerekend prima, maar niet elke avond.
4. Bijhouden wat ze wanneer kon. Van Fenna weet ik nog in welke maand ze fietste. Van Loes moet ik het opzoeken, en ik kan het niet opzoeken, want ik heb het niet opgeschreven.
5. Uitleggen waarom iets niet mag. Bij Fenna gaf ik overal een reden bij, en die reden was vaak een halve minuut te lang. Bij Loes zeg ik nu gewoon nee en dan is het nee, en merkwaardig genoeg wordt daar minder over gediscussieerd.

Dat lijstje ziet er in één opzicht slecht uit. Het lijkt op minder moeite doen.

Wat er dan wél overblijft

Wat ik niet heb laten vallen is dit: als Loes iets vertelt, ga ik zitten.

Dat deed ik bij Fenna niet altijd, want ik was toen bezig met de dingen uit dat rijtje hierboven. Ik was bezig met de jas, met de tijd, met of het boekje op niveau was. Ik luisterde staand, half, met mijn hand al aan de deurklink.

Loes praat sinds haar tweede in hele zinnen en vertelt me elke ochtend op de fiets iets waarvan ik de helft niet begrijp. Ik rijd dan langzamer. Dat is nieuw. Dat kon ik toen niet.

Er is dus niet minder aandacht, er is andere aandacht. Alleen zie je van buiten alleen de vlek.

En bij Fenna doe ik het nog steeds

Hier wordt het ongemakkelijk, want dit was ook de conclusie van mijn wandeling terug.

Fenna zit in groep 8. Over drie weken moet het aanmeldformulier voor de middelbare school de deur uit en sinds januari, sinds dat definitieve advies, ben ik met haar precies zo bezig als ik toen met die jurk was.

Ik vraag of ze het formulier al heeft gezien. Ik vraag of ze weet wanneer die informatieavond was. Ik zeg dingen als “je moet het zelf weten hoor” op een toon waarvan iedereen aan tafel hoort dat ze het niet zelf mag weten.

Ze is elf en ze regelt het grootste deel van haar leven beter dan ik. Ze weet op woensdag zelf hoe laat ze weg moet voor streetdance. Ze heeft haar hele boekenkast op onderwerp staan. En ik loop achter haar aan met een formulier waar ik zelf zenuwachtig van word.

Ik doe bij mijn oudste van elf wat ik bij mijn jongste van drie allang heb losgelaten, en de reden is niet dat zij het minder kan. De reden is dat er bij haar nog dingen zijn die ik niet eerder heb meegemaakt en dat ik dus weer die vrouw van elf jaar geleden ben, die het goed wil doen en die daarom te dichtbij staat.

Bij Loes weet ik hoe het afloopt. Bij Fenna niet.

Wat er woensdag gebeurde

Ik heb het haar gevraagd. Niet groots, gewoon in de auto, toen we langs de brug reden.

Of ze het vervelend vond dat ik er zo bovenop zat.

Ze heeft eerst een tijdje niks gezegd, wat bij haar altijd betekent dat het antwoord ja is en dat ze zoekt naar een aardige versie. En toen zei ze dat het niet erg was, maar dat ze het al drie keer had verteld.

Dat was het. Geen ruzie, geen scène, alleen de mededeling dat ik het al drie keer had gehoord.

Ik heb sindsdien twee keer mijn mond gehouden waar ik iets wilde zeggen. Dat lijkt weinig. Voor mij is dat veel.

Vrijdagmiddag kwam Loes thuis uit de peuterklas met verf op precies dezelfde jurk. Aan de andere kant, dus dat is dan weer symmetrisch.